http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/piwnang/p01.jpg

เชื้อจุลินทรีย์ก่อโรค : Leptospira interrogans

          

          เป็นเชื้อแบคทีเรียเป็นเส้นเกลียว spirochete เคลื่อนที่โดยการหมุน เชื้อนี้อยู่ตามดิน โคลน แหล่งน้ำ น้ำตก แม่น้ำลำคลองได้นานเป็นเดือน เคยมีรายงานว่าอยู่ได้นาน 6 เดือน ในที่ น้ำท่วมขังโดยมีปัจจัย แวดล้อมเหมาะสม เช่น มีความชื้น แสงส่องไม่ถึง มีความเป็นกรด ปานกลางเกิดจากเชื้อ Leptospira interogans เป็นเชื้อแบคทีเรียมี 16 serogroup เชื้อที่เป็น สาเหตุในกรุงเทพ คือ bataviae และ javanica ส่วนในภูมิภาคเป็น akiyami, icterohemorrhagia มักจะพบการระบาดในเดือนตุลาคม และพฤศจิกายน เนื่องจากเป็นฤดูฝน ต่อหนาว มีน้ำขัง


http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/piwnang/b_sahad_n.jpg


          โรคฉี่หนู เกิดจากเชื้อแบคทีเรีย เชื้อมาจากฉี่ของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่เป็นแหล่งรังโรค เช่น หนู วัว ควาย เชื้อโรคนี้มีชีวิตอยู่ในน้ำได้หลายเดือน และเข้าสู่ร่างกายทางบาดแผล แม้กระทั่งแค่รอยขีดข่วน รอยถลอกก็เข้าได้ หรือโดยการกลืนน้ำที่มีเชื้อโรคเข้าไป เชื้อจะเข้าไปในกระแสเลือดและไปยังอวัยวะต่างๆ ที่สำคัญ คือ ตับ ไต และปอด ส่วนใหญ่จะแสดงอาการหลังจากได้รับเชื้อประมาณ 7-10 วัน


http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/piwnang/b_kankordrok_n.jpg

http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/piwnang/p03.jpg
          http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrow01.gif
การติดต่อของเชื้อมาสู่คน http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrow01.gif
               เชื้อ L. interrogans มีสัตว์หลายชนิดเป็นรังโรค (Reservoir)สัตว์ที่นำเชื้อได้แก่ พวกสัตว์แทะ เช่น หนู โดยเฉพาะ หนูนา หนูพุก รองลงมาได้แก่ สุนัข วัว ควาย สัตว์พวกนี้ เก็บเชื้อไวในไตเมื่อหนูปัสสาวะ เชื้อจะอยู่ ใน น้ำหรือดิน เชื้อจะถูกขับออกมากับปัสสาวะสัตว์แล้วปน เปื้อนอยู่ในสิ่งแวดล้อม เช่น แหล่งน้ำขัง เชื้อโรคนี้เข้าสู่ ร่าางกายคน โดยการไชเข้าทางผิวหนังที่มีรอยถลอก หรือ ไชผ่านผิวหนัง ที่เปียกชุ่มจนยุ่ย เยื่อเมือก มีอุบัติการสูง ในผู้ที่สัมผัสดิน และน้ำ เป็นเวลานาน ๆ เช่น ชาวไร่ ชาวนา กรรมกร คนจับปลา
               http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrowred.gif เมื่อคนสัมผัสเชื้อซึ่งอาจจะเข้าทางแผล เยื่อบุ ในปาก หรือตา หรือแผล ผิวหนังปกติที่เปียกชื้น เชื้อก็สา มารถไชผ่าน ไปได้เช่นกัน
              http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrowred.gif เชื้ออาจจะเข้าร่างกายโดยการดื่มหรือกินอาหาร ที่มีเชื้อพบได้ ทั่วโลกยกเว้นเขตขั้วโลก เนื่องจากมี สัตว์ทั้งสัตว์เลี้ยง และสัตว์ป่าปล่อยเชื้อนี้กับปัสสาวะ คนติดเชื้อนี้จากการสัมผัสปัสสาวะ หรือดินที่ปนเปื้อน เชื้อนี้

          http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrow01.gif
กลุ่มเสี่ยงต่อการเกิดโรค http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrow01.gif
               http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrowred.gif เกษตรกร ชาวไร่ชาวนา ชาวสวน
               http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrowred.gif คนงานฟาณืมเลี้ยงสัตว์ โค สุกร ปลา
               http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrowred.gif กรรมกรขุดท่อระบายน้ำ เหมืองแร่ โรงฆ่าสัตว์
               http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrowred.gif กลุ่มอื่นๆ เช่น แพทย์ เจ้าหน้าที่ห้องทดลอง ทหารตำรวจที่ปฏิบัติงานตามป่าเขา
               http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrowred.gifกลุ่มประชาชนทั่วไป มักเป็นเกิดในที่มีน้ำท่วม ผู้ที่บ้านมีหนูมาก ผู้ที่ปรุงอาหาร หรือรับประทาน อาหารที่ไม่ สุก หรือปล่อยอาหารทิ้งไว้โดยไม่ปิดฝา

          http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrow01.gif
คนรับเชื้อได้ 2 วิธี http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrow01.gif
               http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrowred.gif
ทางตรง โดยการสัมผัสสัตว์ที่นำเชื้อ ระหว่างสัตว์ต่อสัตว์ หรือคนต่อคนโดยเพศสัมพันธุ์
               http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrowred.gif
ทางอ้อม โดยเชื้อที่ปนในน้ำ ในดิน เข้าสู่คนทางผิวหนัง หรือเยื่อบุ ที่ตา ปาก จมูก


http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/piwnang/b_arkan_n.jpg

http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/piwnang/p02.jpg
          อาการแสดงของผู้ป่วยมีหลากหลายตั้งแต่ไม่ แสดง อาการ จนกระทั่งอาการรุนแรงถึงเสียชีวิต โดยมีอาการ คล้ายโรคติดเชื้อ อื่น ๆ หลายโรค เช่น ไข้หวัดใหญ่ ไข้สมองอักเสบ ไทฟอยด์ ริกเกตเซีย เมลิออยโดสิส โรคนี้จัดอยู่ในกลุ่มโรคที่นำโดยสัตว์ (Zoonosis) หรือ กลุ่มอาการไข้ไม่ทราบสาเหตุ

http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrow01.gif
อาการที่แสดง http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrow01.gif
     http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrowred.gif ภาวะเยื่อบุตาบวมแดงเกิดขึ้นในตาทั้งสองข้างภายใน 3 วันแรกของโรค และอยู่ได้นานตั้งแต่ 1-7 วัน อาจจะพบ ร่วมกับเลือดออกที่ตาขาวข้างเดียวหรือสองข้างก็ได้
     http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrowred.gif กดเจ็บกล้ามเนื้ออย่างรุนแรง โดยเฉพาะที่น่อง
     http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrowred.gifมีเลือดออกแบบต่างๆ โดยเฉพาะในรายที่มีอาการรุนแรง เช่นจุดเลือดออกตามผิวหนัง petichae ผื่นเลือด ออก purpuric spot เลือดออกใต้เยื่อบุตา conjunctival haemorrhage หรือเสมหะเป็นเลือด
     http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrowred.gif ผื่น อาจจะพบได้หลายแบบ ผื่นแดงราบ ผื่นแดง ผื่นลมพิษ
             http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrowred.gif อาการเหลือง อาการเหลืองมักเกิดวันที่ 4-6 ของโรค
http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrow01.gifผู้ป่วยจะมีไข้สูง โดยมีอาการแบ่งเป็น 2 ระยะ http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrow01.gif
          
   http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrowred.gif ระยะที่ 1 - ภายในช่วง 1 อาทิตย์แรกไข้หนาวสั่น ปวดศีรษะรุนแรง ปวดกล้ามเนื้ออย่างรุนแรง มักปวดที่น่องและโคนขา หลังจากนั้นจะเข้าสู่
             http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrowred.gif
ระยะที่ 2 - อยู่ในช่วงสัปดาห์ที่ 2 -3 โดยอาจมีอาการ conjuntival suffusion ตัวเหลือง ไตอักเสบ ม่านตาอักเสบ เยื่อหุ้มสมองอักเสบ อาการทางปอด


http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/piwnang/b_kanpongkan_n.jpg


http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrow01.gifการป้องกัน ควรเริ่มจากการให้ความรู้ด้านสุขศึกษาแก่ กลุ่มเสี่ยง ซึ่งการป้องกันสามารถทำได้ง่ายๆ ดังนี้
          http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrowred.gif กำจัดหนู
          http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrowred.gif ควรสวมชุดป้องกัน เช่น รองเท้าบู๊ต ถุงมือ ถุงเท้า เสื้อผ้า
          http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrowred.gif หลีกเลี่ยงการสัมผัสกับสัตว์ที่เป็นพาหะ ของโรคดังกล่าว
          http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrowred.gif หลีกเลียงการว่ายน้ำที่อาจจะมีเชื้อโรคปนเปื้อนอยู่
          http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrowred.gif หลีกเลี่ยงไม่ไปสัมผัสปัสสาวะโค กระบือ หนู สุกร และไม่ใช้แหล่งน้ำที่สงสัยว่าอาจปนเปื้อนเชื้อ
          http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrowred.gif หลีกเลี่ยงอาหารที่ปล่อยค้างคืน โดยไม่มีภาชนะปกปิด เป็นต้น
          http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrowred.gif หลีกเลี่ยงการทำงานในน้ำหรือต้องลุยน้ำ ลุยโคลนเป็นเวลานานๆ
          http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrowred.gif รีบอาบน้ำ ทำความสะอาดร่างกายโดยเร็วหากแช่ หรือ ยำลงไปในแหล่งน้ำที่สงสัยว่าอาจปนเปื้อนเชื้อ


http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/piwnang/b_kanraksa_nl.jpg


http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrow01.gifผู้ที่มีอาการปานกลางอาจจะเลือกยาดังนี้ http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrow01.gif
          http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrowred.gif doxycycline 100 mgวันละ 2 ครั้งเป็นเวลา 7 วัน
          http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrowred.gif amoxicillin 500 mg วันละ 4 ครั้ง 5-7 วัน

http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrow01.gifการรักษาตามอาการและภาวะแทรกซ้อน http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrow01.gif
          http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrowred.gif การให้ยาลดไข้
          http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrowred.gif การให้ยาแก้ปวด
          http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrowred.gif การให้ยากันชัก
          http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrowred.gif การให้ยาแก้คลื่นไส้อาเจียน
          http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrowred.gif การให้สารน้ำและเกลือแร่

http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrow01.gifการรักษาโรคแทรกซ้อน http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrow01.gif
          http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrowred.gif หากเกร็ดต่ำหรือเลือดออกง่ายก็อาจจะจำเป็นต้องให้เกร็ดเลือดหรือน้ำเหลือง
          http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrowred.gif การแก้ภาวะการเต้นของหัวใจผิดปกติ
          http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrowred.gif การแก้ปัญหาตับวาย
          http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrowred.gif การแก้ปัญหาไตวาย


http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/piwnang/b_langrangrok_n.jpg


          http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrow01.gif หมายถึงเป็นที่พักของเชื้อ สัตว์ที่เป็นแหล่งพักได้แก่ หนู สุกร โค กระบือ สุนัข แรคคูณ สัตว์อาจจะไม่มีอาการ แต่สามารถปล่อยเชื้อได้เป็นเวลาหลายสัปดาห์หรืออาจจะตลอดชีวิตสัตว์ ทำให้มีการติดต่อ ของเชื้อ ในสัตว์
          http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrowred.gif จากการสำรวจหนูใน 27 จังหวัดเมื่อปี 2508 พบว่าทั้งหนูท่อ หนูบ้าน หนูนา เป็นแหล่งรังโรคที่สำคัญโดยพบ เชื้อ ร้อยละ 10-50 รองลงมาได้แก่สุนัข
          http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrowred.gif จากการสำรวจหนูนาพบว่าหนูพุกติดีเชื้อร้อยละ 40
          http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrowred.gif จากการสำรวจสัตว์ในกรุงเทพเมื่อปี 2508 พบว่าหนูท่อติดเชื้อ 66% สุนัขติดเชื้อ 8 % แสดงว่าหนูเป็นตัว แพร่เชื้อ
         http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/health03/12/digitallearning/arrowred.gifการสำรวจเมื่อปี 2540 โดยสถาบันสุขภาพสัตว์แห่งชาติพบภูมิคุ้มกันในความ 31% โค 28.25% แพะแกะ 27.35 % สุกร 2.15%